Hoe klanten zoeken
met AI
48% van de Nederlandse consumenten gebruikt AI om producten te vinden. 73% van B2B-kopers zet AI-tools in bij aankooponderzoek. 37% start zijn zoektocht in AI in plaats van Google. Klanten zoeken niet meer met korte trefwoorden maar stellen gedetailleerde vragen van vijf tot zeven woorden. Ze krijgen directe aanbevelingen in plaats van een lijst links. In dit artikel lees je hoe het zoekgedrag van je klanten concreet verandert, welke platformen ze gebruiken en hoe dit bepaalt welke bedrijven ze vinden.
48%
van NL-consumenten zoekt producten via AI
73%
van B2B-kopers gebruikt AI bij aankoopresearch
93%
van AI-zoekopdrachten eindigt zonder klik
14%
van NL-beroepsbevolking gebruikt ChatGPT wekelijks
Van zoeken naar opdracht geven aan AI
Het verschil tussen Google-zoeken en AI-zoeken is fundamenteel. Bij Google typt een klant een kort zoekwoord in: "stapelbed kopen" of "accountant Rotterdam". De klant doet vervolgens zelf het werk: resultaten scannen, websites bezoeken, informatie vergelijken en een keuze maken. Het zoeken is een startpunt voor een proces dat de klant zelf moet doorlopen.
Bij AI-zoeken geeft de klant een opdracht: "Ik zoek een duurzaam tweepersoons bed voor een kleine slaapkamer, van hout, maximaal 500 euro." Of: "Welke boekhouder in Eindhoven is gespecialiseerd in webshops en heeft goede reviews?" De vraag is specifiek, bevat context en verwacht een direct antwoord. De klant delegeert het vergelijkingswerk aan AI. Het platform zoekt, vergelijkt en adviseert. De klant hoeft alleen nog te kiezen uit de aanbevelingen.
Geen klik, geen kans
Dat verschil in zoekgedrag heeft directe gevolgen voor bedrijven. Bij Google concurreer je om de aandacht van een klant die actief vergelijkt. Bij AI concurreer je om opgenomen te worden in de aanbeveling die AI geeft. Als je niet in die aanbeveling staat, krijg je geen kans om je pitch te doen. Er is geen "klik op onze website om meer te weten" als AI je niet noemt. Meer over dit selectieproces in hoe AI bedrijven aanbeveelt.
De doorsnee AI-zoekvraag is vijf tot zeven woorden lang en bevat meerdere kenmerken: locatie, budget, specificaties, doelgroep. "Goedkope crossfit voor beginners in het centrum van Amsterdam" is een typische AI-vraag. Dat is fundamenteel anders dan de twee tot drie woorden die een Google-zoekopdracht typisch bevat. AI-vragen zijn gedetailleerder omdat het platform die details kan verwerken en gebruiken bij het selecteren van bronnen.
Voor bedrijven betekent dit dat je content moet matchen met specifieke, gedetailleerde vragen. Een pagina die goed rankt voor "accountant Rotterdam" is niet automatisch geschikt voor de AI-vraag "Welke accountant in Rotterdam-Zuid is gespecialiseerd in webshops met een omzet boven 500.000 euro?" AI zoekt naar content die die specifieke combinatie van kenmerken adresseert.
Specifieke content voor specifieke vragen
Meer over hoe AI deze gedetailleerde vragen verwerkt lees je in hoe AI content interpreteert.
Hoe consumenten AI gebruiken om producten en diensten te vinden
Bijna de helft van alle Nederlandse consumenten gebruikt AI om producten te vinden. Ze stellen vragen die ze vroeger aan Google stelden, maar dan gedetailleerder en conversationeler. "Wat is een goed alternatief voor Dyson dat goedkoper is maar net zo goed zuigt?" "Welke restaurants in Den Haag serveren glutenvrij en hebben een kinderhoek?" "Welke autoverzekering is het goedkoopst voor een Tesla Model 3?"
Het zoekgedrag verschilt per generatie. Gen Z en millennials adopteren AI-zoeken het snelst: meer dan 70% gebruikt regelmatig AI-assistenten voor productvragen. Oudere generaties zijn trager in de adoptie maar de trend is duidelijk stijgend. 14% van de Nederlandse beroepsbevolking gebruikt ChatGPT al wekelijks. Dat percentage groeit elk kwartaal.
Van lijst naar advies
Het belangrijkste kenmerk van consumentenzoekgedrag in AI is de verwachting van een compleet antwoord. Bij Google verwacht een klant een lijst opties. Bij AI verwacht een klant een advies. "De beste optie voor jouw situatie is X, omdat..." Dat verandert de vereisten aan je content. Je moet niet alleen vertellen wat je doet, maar ook waarom je geschikt bent voor specifieke situaties.
Consumenten gebruiken AI ook steeds vaker voor vervolgvragen. Een typische sessie: "Welke hardloopschoenen zijn goed voor beginnende lopers?" Gevolgd door: "Welke daarvan zijn geschikt voor platte voeten?" Gevolgd door: "Waar kan ik die kopen in Utrecht?" AI onthoudt de context en verfijnt het antwoord bij elke vervolgvraag. Dat maakt het gesprek gerichter en de uiteindelijke aanbeveling specifieker.
93% van alle AI-zoekopdrachten eindigt zonder dat de klant op een website klikt. De klant krijgt het antwoord direct in de AI-interface. Als jouw bedrijf wordt aanbevolen, belt of e-mailt de klant direct. Het tussenstation "website bezoeken" wordt steeds vaker overgeslagen. Dat maakt de informatie die je biedt op je website en in externe bronnen nog belangrijker: het is de input die AI gebruikt om je aan te bevelen, ook al ziet de klant je website nooit.
Klanten verwachten van AI een advies, geen lijst. Je content moet niet alleen zeggen wat je doet maar waarom je geschikt bent voor specifieke situaties.
B2B-kopers: AI als eerste research tool
De verschuiving naar AI-zoeken is in B2B nog sterker dan bij consumenten. 73% van de B2B-kopers gebruikt AI-tools bij aankooponderzoek. 68% van de CMO's zoekt AI-first. B2B-beslissers gebruiken ChatGPT en Perplexity om leveranciers te vergelijken, oplossingen te evalueren en shortlists samen te stellen voordat ze contact opnemen met een salesteam.
Een typisch B2B-zoekproces in AI: een inkoopmanager vraagt aan Perplexity "Welke CRM-systemen zijn geschikt voor een bouwbedrijf met 30 medewerkers en maximaal 500 euro per maand?" Perplexity geeft een overzicht met drie tot vijf opties, inclusief voor- en nadelen. De inkoopmanager stelt vervolgvragen: "Welke daarvan integreert met Microsoft 365?" en "Wat zeggen gebruikers over de klantenservice?" Het hele oriëntatieproces vindt plaats binnen AI.
73% van B2B-kopers gebruikt AI bij aankoopresearch. Als je niet in die AI-orientatie verschijnt, begin je het salesgesprek niet eens.
Voor B2B-bedrijven betekent dit dat prospects al geinformeerd en georiënteerd zijn voordat ze contact opnemen. Ze kennen je aanbod, je prijs en je concurrenten. Het salesgesprek begint op een ander niveau. Maar als je niet in die AI-oriëntatie verschijnt, begin je het gesprek niet eens. De prospect heeft een shortlist gemaakt via AI en jij stond er niet op.
De platformen die B2B-kopers gebruiken verschillen van consumenten. Perplexity is bijzonder populair bij professionals vanwege de transparante citaties en de focus op recente informatie. ChatGPT wordt breed gebruikt voor alle typen vragen. Claude groeit snel bij professionals: het marktaandeel is gestegen van 1,4% naar 18,5% in acht maanden. Claude-gebruikers converteren zelfs beter: 16,8% conversie tegenover 14,2% bij ChatGPT.
Een belangrijk inzicht: 72% van alle AI-gebruikers googelt ook nog steeds. AI vervangt Google niet maar voegt een extra kanaal toe. Klanten gebruiken AI voor orientatie en vergelijking, en Google voor verificatie en specifieke informatie. Een bedrijf dat zichtbaar is in beide kanalen heeft het breedste bereik. Een bedrijf dat alleen in Google zichtbaar is mist de oriëntatiefase. Een bedrijf dat alleen in AI zichtbaar is mist de verificatiefase.
Zichtbaar in beide kanalen
Meer over de verschuiving in zoekgedrag lees je in hoe conversational search werkt.
Vinden je klanten jou via AI?
48% van de consumenten en 73% van de B2B-kopers zoekt via AI. VestVale laat je zien of je zichtbaar bent waar je klanten zoeken.
Welke platformen je klanten gebruiken
ChatGPT: 80,5% marktaandeel
ChatGPT is veruit het meest gebruikte AI-zoekplatform. Het wordt gebruikt voor alle typen vragen: consumentenvragen, B2B-research, lokale zoektochten. ChatGPT zoekt het web bij 34,5% van de queries en gebruikt trainingsdata voor de rest. Breed bereik maar selectiever in bronkeuze.
Perplexity: de researcher
Perplexity is populair bij professionals en B2B-kopers. Het zoekt het web bij elke query en toont gemiddeld 21,87 citaties per antwoord. Sterke voorkeur voor recente content en onafhankelijke bronnen. Transparant in bronvermelding. Ideaal voor bedrijven met actuele, datadichte content.
Claude: snelst groeiend
Claude is gegroeid van 1,4% naar 18,5% marktaandeel in acht maanden. Het wordt vooral gebruikt door professionals en developers. Claude-gebruikers converteren met 16,8%, het hoogst van alle AI-platformen. Een kleiner maar kwalitatief sterk publiek.
Google Gemini: breed bereik
Gemini heeft 1,1 miljard maandelijkse gebruikers via Google's ecosysteem. Het combineert Google's zoekindex met AI-capaciteiten. Relevant voor bedrijven die al goed ranken in Google. Gemini wordt steeds dieper geïntegreerd in Chrome, Maps en Android.
Google AI Overviews: breedst bereik
AI Overviews verschijnen bij 48% van alle Google-zoekopdrachten. Ze bereiken het breedste publiek: iedereen die Google gebruikt. Klanten zien het AI-overzicht bovenaan de resultaten, vaak zonder door te klikken. Het is het meest impactvolle kanaal voor lokale bedrijven.
Microsoft Copilot: de zakelijke AI
Copilot is geintegreerd in Microsoft 365 en wordt gebruikt door bedrijven die Microsoft-producten gebruiken. Het is relevant voor B2B-zichtbaarheid: medewerkers die Copilot gebruiken voor research stellen dezelfde vragen als bij ChatGPT maar vanuit hun Microsoft-omgeving.
Veelgestelde vragen
Hoe formuleren klanten vragen in AI?
Gedetailleerder dan in Google. Niet "stapelbed" maar "klein tweepersoons bed voor kleine slaapkamer, duurzaam hout, maximaal 500 euro". AI-vragen zijn vijf tot zeven woorden lang en bevatten meerdere kenmerken: budget, locatie, specificaties, doelgroep. Je content moet die specifieke combinaties adresseren om gevonden te worden.
Vervangt AI Google voor mijn klanten?
Nee, het is aanvullend. 72% van alle AI-gebruikers googelt ook nog steeds. Klanten gebruiken AI voor orientatie en vergelijking, Google voor verificatie en specifieke informatie. Maar het aandeel AI groeit snel: 37% start nu bij AI in plaats van Google. Bij jongere doelgroepen is dat percentage nog hoger.
Op welke AI-platformen moet ik zichtbaar zijn?
ChatGPT is het breedste platform (80,5% marktaandeel). Google AI Overviews bereiken het meeste publiek (48% van alle zoekopdrachten). Voor B2B is Perplexity relevant. Claude groeit snel bij professionals. Ideaal is om op alle platformen zichtbaar te zijn, want elk platform selecteert andere bronnen. Begin met ChatGPT en Google AI Overviews.
Wat kan ik morgen doen?
Start met een check: open ChatGPT en Perplexity en stel drie vragen die je klanten zouden stellen. Verschijnt je bedrijf? Zo nee: je bent onzichtbaar voor een groeiend deel van je doelgroep. De volgende stap is je content aanpassen: FAQ's toevoegen, specifieke diensteninformatie publiceren en structured data implementeren. Meer in hoe bedrijven zichtbaar blijven in AI.
Je klanten zoeken al met AI. Word jij gevonden?
VestVale monitort automatisch of ChatGPT, Gemini, Claude en Google AI je bedrijf aanbevelen wanneer klanten zoeken.
Vanaf €19,95/mnd excl. btw. Maandelijks opzegbaar.